DAANG KATUTUBO, ISANG PARAISONG KALSADA SA BAHAGI NG PANGASINAN

 

DAANG KATUTUBO, ISANG PARAISONG KALSADA

DAANG KATUTUBO VIEWDECK

Ang Daang Katutubo ay isang scenic road na tumatawid sa mga burol ng Barangay Laoag, Aguilar, Pangasinan, na nag-uugnay sa bayan ng Aguilar papuntang Mangatarem, Zambales, at patungong Mapita View Deck. Ito’y tinaguriang “indigenous road” dahil dito nakatira ang mga katutubong grupo gaya ng Kankanaey, Bago, at Ibaloi

May habang humigit-kumulang 24 km (o ayon sa iba, 26 km) at binubuo ng dalawang lane na sementadong kalsada, kabilang ang mga tulay, slope protection, drainage, at pavement markings.

 

Pinagmulan at Layunin ng Proyekto

Inumpisahan noong 2018 sa suporta ng DPWH Region 1 at Department of Tourism, na may initial na pondo na ₱784 million. Pinatatakbo ni Rep. Leopoldo Bataoil (ngayon Mayor ng Lingayen), na nagsimulang ipatupad ang ideya pa noong 2012.

 

Layunin ng proyekto:

Ibigay ang mas mabilis at ligtas na access para sa mga katutubong komunidad sa mga paaralan, ospital, at iba pang serbisyo  at layunin din nitong itaguyod ang agrikultura at agroturismo, kabilang ang ylang‑ylang plantations sa lugar. Isa rin sa layon nito ang palakasin ang turismo sa pamamagitan ng pampasigalaang tanawin at View Deck na tinatawag din na Nayong Aguilar at ng Mapita Viewdeck na makikita ang 360 degree view mula dito.

 

Estado ng Kalsada at Progreso

Noong Pebrero 2020, natapos nang nasa 70% ang konstruksiyon; natitira pa ang tulay na 210 m at ang pagkonekta sa Daang Kalikasan sa Mangatarem—na nangangailangan ng karagdagang ₱740 million.

Noong 2021, ipinabatid ng DPWH na nasa humigit-kumulang 64% na ang natapos. Planong matapos ito sa 2022–2024, ayon sa iba’t-ibang ulat.

 

Mga Dulot sa Komunidad

1. Pagpapaikli ng Biyahe at Serbisyo

Mula sa 1 oras ng byahe mula Aguilar papunta sa sitio Mapita, maaabot na ito sa 30 minuto.

Mas madaling makarating ang mga residente sa ospital, paaralan, palengke, at iba pang serbisyo.

 

2. Pag-usbong ng Kabuhayan at Turismo

Nagbukas ng oportunidad sa agro‑turismo—lalo na’t may mga plantations ng ylang‑ylang sa kahabaan ng daan at maraming turista ang naaakit dahil sa tanawin, pag-akyat sa Mapita View Deck, at outdoor adventure.

 

Mga Negosyo sa Lugar

Itinatag ng isang pamilyang dating OFWs mula Qatar ang Daang Katutubo Coffee Shop sa Sitio Mapita noong 2021. Nagbebenta sila ng sariling tanim na gulay, prutas, isda, kape, at nag-aalok din ng glamping, infinity pool, spa, at event spaces.

Patunay ang coffee shop na may buhay at potensyal ang lugar, higit pa sa masina at tahimik na baryo—nagiging destinasyon ito.

 

Bagay na Dapat Isaalang-alang ng mga Bisita

Kailangan ng sariling sasakyan—walang pampublikong transportasyon papunta sa View Deck o sitio Mapita. Praktikal na gamitin ang Waze o Google Maps. At mainam dumayo sa umaga o hapon para sa maganda at malinaw na tanawin.

May parking fee sa View Deck; tapos ang coffee shop hanggang gabi; may cafe at glamping fees depende sa package.

 

Bakit Dapat Mong Bisitahin?

Natural at Tikman ang Kabundukan: Rolling hills, tanawin ng kabundukan at taniman ng ylang-ylang at ilog.

Kultura: Pagtingin sa buhay ng mga katutubo—hindi bilang turista lang, kundi bilang bahagi ng kanilang komunidad.

Ginhawa after journey: Refreshments, pagkain, at spa-like stay sa coffee shop/glamping setup.

Adventure: Hiking papunta sa mga falls (Mapita Falls), camping, o road trips kasama ang mga kaibigan.

 

Konklusyon

Ang Daang Katutubo ng Aguilar, Pangasinan ay hindi lang basta kalsada—it bridges cultures, communities, and opportunities. Mula sa simpleng trail, natupad ang pangakong magdudulot ito ng mas mabilis na serbisyo para sa mga katutubo. Dahil dito, nabuhay ang maliit na ekonomiya at turismo—nagbukas ng tirahan para sa OFWs, coffee shop, at bagong destinasyon. Sa bawat paglupad ng sasakyan sa burol, sumasalamin ang pag-asa at pag-usbong ng isang komunidad—nagiging tulay ito hindi lang ng lupa kundi ng pagkakataon at pangarap.

 

Kung plano mong bumisita o isusulat ang sariling karanasan mo sa Daang Katutubo, masidhi kong inirerekomenda isang road trip adventure kasama ang pamilya o barkada—perpekto para sa nature lovers at cultural seekers.